วันที่ ๒๙ กรกฏาคม ของทุกปี "วันภาษาไทยแห่งชาติ"

วันภาษาไทยแห่งชาติ เป็นวันสำคัญที่ประเทศไทยจัดขึ้นเพื่อเผยแพร่และอนุรักษ์ภาษาไทย ซึ่งถือเป็นสมบัติทางวัฒนธรรมและเอกลักษณ์ของชาติไทย โดยตรงกับ วันที่ ๒๙ กรกฎาคม ของทุกปี วันนี้มีความสำคัญเป็นพิเศษในฐานะเป็นวันที่ระลึกถึงความสำคัญของภาษาไทยและการอนุรักษ์เผยแพร่เพื่อให้คงอยู่คู่ชาติไทยตลอดไป

♦️ประวัติความเป็นมา

การจัดตั้งวันภาษาไทยแห่งชาติมีประวัติความเป็นมาที่น่าสนใจ ซึ่งเกิดจากการริเริ่มของคณะกรรมการรณรงค์เพื่อภาษาไทย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ได้ตระหนักในคุณค่าและความสำคัญของภาษาไทย รวมถึงความห่วงใยในปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นต่อภาษาไทย

คณะกรรมการฯ มีความมุ่งหมายที่จะกระตุ้นและปลุกจิตสำนึกให้คนไทยทั้งชาติได้ตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของภาษาไทย ตลอดจนร่วมมือกันทำนุบำรุง ส่งเสริม และอนุรักษ์ภาษาไทยให้คงอยู่คู่ชาติไทยตลอดไป

จึงได้เสนอขอให้รัฐบาลประกาศให้วันที่ ๒๙ กรกฎาคม ของทุกปี เป็นวันภาษาไทยแห่งชาติ เช่นเดียวกับวันสำคัญอื่น ๆ ที่รัฐบาลได้จัดให้มีมาก่อนแล้ว เช่น วันวิทยาศาสตร์, วันสื่อสารแห่งชาติ เป็นต้น

คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันอังคารที่ ๑๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๒ เห็นชอบให้วันที่ ๒๙ กรกฎาคม ของทุกปี เป็น "วันภาษาไทยแห่งชาติ"

♦️เหตุผลที่เลือกวันที่ ๒๙ กรกฎาคม

การเลือกวันที่ ๒๙ กรกฎาคม เป็นวันภาษาไทยแห่งชาติมีเหตุผลที่สำคัญ เพราะวันดังกล่าวตรงกับวันที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินไปเป็นประธาน และทรงร่วมอภิปรายในการประชุมทางวิชาการของชุมนุมภาษาไทย

การประชุมครั้งสำคัญนี้จัดขึ้น ณ ห้องประชุมคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ ๒๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๐๕ โดยพระองค์ทรงเปิดอภิปรายในหัวข้อ "ปัญหาการใช้คำไทย" และทรงดำเนินการอภิปรายและทรงสรุปการอภิปรายด้วยพระองค์เอง

พระราชดำรัสที่สำคัญ

ในครั้งนั้น พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้มีพระราชดำรัสที่แสดงให้เห็นถึงพระปรีชาสามารถและความสนพระราชหฤทัยในภาษาไทย โดยมีพระราชดำรัสตอนหนึ่งว่า:

"เรามีโชคดีที่มีภาษาของตนเองแต่โบราณกาล จึงสมควรอย่างยิ่งที่จะรักษาไว้ ปัญหาเฉพาะในด้านรักษาภาษาก็มีหลายประการ อย่างหนึ่งต้องรักษาให้บริสุทธิ์ในทางออกเสียง คือให้ออกเสียงให้ถูกต้องชัดเจน อีกอย่างหนึ่งต้องรักษาให้บริสุทธิ์ในวิธีใช้ หมายความว่าวิธีใช้คำมาประกอบประโยค นับเป็นปัญหาที่สำคัญ..."

นับเป็นครั้งแรกและครั้งเดียวในประวัติศาสตร์ของวงการภาษาไทย ที่ได้รับพระราชทานพระมหากรุณาธิคุณดังกล่าว

วัตถุประสงค์ในการจัดตั้งวันภาษาไทยแห่งชาติ

การจัดตั้งวันภาษาไทยแห่งชาติมีวัตถุประสงค์ที่สำคัญหลายประการ ดังนี้ :

๑. เฉลิมพระเกียรติ

เพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในมหามงคลสมัยเฉลิมพระชนมพรรษา ๖ รอบ ในวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๒

๒. ปลุกจิตสำนึก

เพื่อกระตุ้นและปลุกจิตสำนึกของคนไทยทั้งชาติ ให้ตระหนักถึงความสำคัญและคุณค่าของภาษาไทย ตลอดจนร่วมมือร่วมใจกันทำนุบำรุงส่งเสริมและอนุรักษ์ภาษาไทย ซึ่งเป็นเอกลักษณ์และเป็นสมบัติวัฒนธรรมอันล้ำค่าของชาติ ให้คงอยู่คู่ชาติไทยตลอดไป

๓. เพิ่มประสิทธิภาพ

เพื่อเพิ่มพูนประสิทธิภาพในการใช้ภาษาไทย ทั้งในวงวิชาการและวิชาชีพ รวมทั้งเพื่อยกมาตรฐานการเรียนการสอนภาษาไทยในสถานศึกษาทุกระดับให้สัมฤทธิผลยิ่งขึ้น

๔. สร้างการมีส่วนร่วม

เพื่อเปิดโอกาสให้หน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนทั่วประเทศ มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่หลากหลาย เพื่อเผยแพร่ความรู้ภาษาไทยในรูปแบบต่าง ๆ ไปสู่สาธารณชน

♦️กิจกรรมในวันภาษาไทยแห่งชาติ

ในวันภาษาไทยแห่งชาติ หน่วยงานต่าง ๆ ทั้งสถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐและเอกชน จะจัดกิจกรรมที่หลากหลาย เช่น :

การจัดนิทรรศการ เพื่อแสดงความสำคัญของภาษาไทย

การอภิปรายทางวิชาการ เกี่ยวกับประเด็นภาษาไทย

การประกวดแต่งคำประพันธ์ เพื่อส่งเสริมการใช้ภาษาไทยในงานศิลปะ 

การประกวดร้อยแก้ว ร้อยกรอง เพื่ออนุรักษ์คำประพันธ์ไทย

การขับเสภา เพื่อสืบสานศิลปะการแสดงไทย

การเล่านิทาน เพื่อปลูกฝังความรักในภาษาไทยแก่เยาวชน

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

การมีวันภาษาไทยแห่งชาติคาดว่าจะให้ประโยชน์ในหลาย ๆ ด้าน :

๑. การตื่นตัวของหน่วยงาน

หน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหน่วยงานในกระทรวงศึกษาธิการ จะตระหนักในความสำคัญของภาษาไทย และร่วมกันจัดกิจกรรมเพื่อกระตุ้นเตือน เผยแพร่ และเน้นย้ำให้ประชาชนเห็นความสำคัญของภาษาประจำชาติ

๒. การยกมาตรฐานวิชาชีพ

บุคคลในวงวิชาชีพต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้ภาษาไทย โดยเฉพาะในวงการศึกษาและวงการสื่อสาร จะช่วยกันกวดขันดูแลให้การใช้ภาษาไทยเป็นไปอย่างถูกต้องเหมาะสม

๓. การอนุรักษ์ในระยะยาว

ในระยะยาว คาดว่าปวงชนชาวไทยทั่วประเทศจะตื่นตัวและสนใจที่จะร่วมกันฟื้นฟู ทำนุบำรุง ส่งเสริมและอนุรักษ์ภาษาไทย อันเป็นเอกลักษณ์และสมบัติวัฒนธรรมที่สำคัญของชาติให้ดำรงคงอยู่คู่ชาติไทยตลอดไป

♦️ความสำคัญของภาษาไทย

ภาษาไทยถือเป็นภาษาแห่งชาติ และเป็นเอกลักษณ์ของชาติที่เราคนไทยควรภาคภูมิใจ เพราะบางประเทศไม่มีแม้กระทั่งภาษาที่เป็นของตัวเอง ภาษาไทยมีลักษณะเฉพาะที่โดดเด่น ได้แก่:

มีตัวหนังสือเป็นของตัวเอง ซึ่งสร้างขึ้นในสมัยสุโขทัย

มีความร่ำรวยในคำศัพท์ ทั้งจากภาษาบาลี สันสกฤต และคำภาษาท้องถิ่น

มีวรรณกรรมที่สวยงาม ตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน

เป็นสื่อกลางในการสืบทอดวัฒนธรรม และภูมิปัญญาไทย

♦️บทสรุป

วันภาษาไทยแห่งชาติในวันที่ ๒๙ กรกฎาคม จึงเป็นวันที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อคนไทยทุกคน เพราะเป็นโอกาสที่เราจะได้ระลึกถึงคุณค่าของภาษาไทย และร่วมกันอนุรักษ์ภาษาของเราให้คงความงดงามและถูกต้องตามหลักภาษาไทยตลอดไป

หากเราคนไทยไม่ช่วยกันรักษาไว้ สักวันหนึ่งอาจจะไม่มีภาษาไทยให้ลูกหลานใช้ก็เป็นได้ ดังนั้น การมีวันภาษาไทยแห่งชาติจึงเป็นการเตือนใจให้เราทุกคนได้ตระหนักถึงความสำคัญของภาษาไทย และร่วมกันสืบทอดสมบัติทางวัฒนธรรมอันล้ำค่านี้ไปยังอนุชนรุ่นหลัง

"ภาษาไทยเป็นเอกลักษณ์และสมบัติวัฒนธรรมอันล้ำค่าของชาติ ที่ควรคงอยู่คู่ชาติไทยตลอดไป"